..::Kota Betawi::.. Oud Batavia en Omgeving - Jakarta Kota Tua dan Sekitarnya

Pasar Ikan Uitkijk Toren foto genomen c.a. 1925

2010-07-14T07:45:00.000-07:00

Batavia - Benedenstad

2010-07-14T07:33:00.000-07:00

DE "JACHTCLUB"

2009-09-30T11:30:00.000-07:00

Deze opname van de "Koninklijke Zeilvereniging Tandjong Priok"(*) dateer ik omstreeks 1930. Waarom? Omdat op de volgende foto's in de naam steeds "Jachtclub" voorkomt, namelijk "Kon.Bat.Jachtclub" (**) en "Jachtclub Tandjong Priok"(***). Na de souvereiniteitsovedracht is de het "Koninklijk" natuurlijk verdwenen. De datering is dus een beetje wat de Engelsen een "educated guess"noemen. Ik hoorde voor de oorlog mijn ouders nooit anders dan over "de Jachtclub" praten. Mijn vader was een verwoed aquariumliefhebber; was daar goed in en moest en zou op een gegeven moment een zoutwateraquarium hebben. Bijna elke zondag dus bij de jachtclub emmers zeewater halen en vissen vangen. De vissen thuis gingen namelijk met hardnekkige

regelmaat de pijp uit. Tegenwoordig draai je je hand er niet voor om; je kan thuis een privé koraalrif met bewoners hebben waarvan ze in de Minahassa groen van jaloezie worden. Begin 1941 kocht mijn vader een tweepersoonskano. Ik kon zwemmen als een vis; mijn vader vond dat ik niet alleen in, maar ook op het water mij thuis moest voelen. Na enkele lessen beoordeelde hij mij als voldoende vaardig om met hem op stap te gaan. De eerste test bestond uit uit het verlaten van het binnenwater en aan de andere kant van de pier de zee opgaan. Mijn moeder had dit alles met zichtbare argwaan gevolgd, maar mijn vader

bromde iets van "bange landrotten" en zette door. Er stond een stijve bries en toen we de pier gerond hadden begonnen dan ook meteen de moeilijkheden. De breis bleek stijver dan eeerst ingeschat en ondanks verwod gepeddel duurde het niet lang of de kano sloeg om. Uiteraard dolle pret bij de toeschouwers, die zich in grote getale op het terras hadden verzameld. De aanlandige wind en golven spoelden vader en zoon, peddels en kano na enige tijd keurig op het strand. Mijn moeder was nergens te bekennen want die wilde er even niet bijhoren. Kort daarop was het overigens uit met de pret want toen brak de oorlog uit. Getuige de foto's van 1953 en later ben ik nog in mijn werkzame leven terug geweest op de plaats waar zich dit alles had afgespeeld. Sinterklaas kwam per traditie altijd op een of ander vaartuig aan en dat trok natuurlijk grote belangstelling.

Overigens werd, als ik mij goed herinner, de Jachtclub ook voor andere feesten gebruikt. Mijn ouders hadden de gewoonte om op Oudejaarsavond naar de Jachtclub te gaan en dan "hun zonden in de zee te gooien" om met een schone lei het nieuwe jaar te kunnen ingaan. Hoewel ik na de Exodus eind 1957, begin 1958 meerdere malen terug ben geweest in Jakarta, ben ik nooit meer in de gelegenheid geweest om nog eens naar de Jachtclub toe te gaan. Ik herinner mij ook niet precies waar het gebouw stond en ook niet of het überhaupt nog wel bestaat. Zelfs met mijn laatste en meest gedetailleerde stratenboek van Jakarta kom ik er niet uit. Ook Google helpt me niet veel verder. Ik vermoed dat het terrein lag aan de mond van de Ciliwung langs het huidige Marina Ancol bij Indah Beach. Al sinds bijna mensenheugenis vertrokken ongeveer van die plek de pleziervaarten voor hun dagtochten naar een van de eilanden. Ook tegenwoordig is dat het geval, want de Pulau Ribu "Duizend Eilanden"zijn tegenwoordig

een gewilde bestemming voor dagtochten en hele vacanties. Pulau Onrust, al in de VOC-tijd met een scheepswerf, Leiden, Edam (tegenwoordig Pulau Damar Besar), Purmerend (in de volksmond ook wel Pulau Sakit vanwege de melaatsen-behuizing die er ooit was), Pulau Rambut (ook bekend als Kerajaan Burung),

het zijn maar enkele van de Duizend Eilanden die zich vanuit de baai van Jakarta als een snoer juwelen naar het Noorden uitslingeren. Overigens, als iemand die dit verhaaltje leest, het gebouw herkent en weet of het er nog is en

precies waar het stond of staat, houd ik mij zeer aanbevolen voor een berichtje. Ondergetekende ouwe knar die met zijn nyonya nog regelmatig in de kano stapt voor een tochtje op ons thuiswater, denkt daarbij soms nog wel eens aan de Jachtclub. Fotoverantwoording: * =de bronvermelding in het boek "laatste Tempo Doeloe"van Hein buitenweg vermeldt alleen "BPM-Rotterdam". ** = afkorting van "Koninklijke Bataviase Jachtclub", foto uit de on-line collectie van KIT. *** andere foto's van mijzelf, Pak Giel.

Langs de Kali Besar

2009-08-29T03:01:00.000-07:00

Een paar kiekjes van Mikey langs de Kali Besar
In de loop der jaren zal het er wel verschrikkelijk veranderd zijn. Oude vervallen gebouwen die zeer slecht onderhouden zijn(of eigenlijk helemaal niet onderhouden zijn), waarschijnlijk is het gros niet eens meer in gebruik. Verder is de geur niet erg aangenaam langs de Kali. Ik ben er vele malen geweest, en elke keer weer blijft het interessant om in deze buurt rond te lopen met de gedachte hoe het vroeger hier zou zijn.

Aan het graf van Chrisye

2009-08-29T02:40:00.001-07:00

Aan het graf van de in 2007 overleden legendarische Indonesische zanger en vriend Chrisye. Chrisye was een echte Anak Betawi van Chinese afkomst. Hij zong liedjes als Pasar Gambir en Anggrek Bulan. Maar ook tientallen andere Indonesische megahits. Helaas is hij op te vroege leeftijd overleden.

Fatahila

2009-08-29T02:27:00.000-07:00

Twee koppels, gekoppeld door Mikey. Hier een romantisch uitje naar het Fatahilaplein waar het oude stadhuis staat met daar tegenover Cafe Batavia.

Angke Moskee

2009-08-23T13:49:00.001-07:00

Deze oudste moskee van Jakarta werd gebouwd in 1761. De architectuur vertoond een mengeling van Balinese, Javaanse, Chinese en Nederlandse elementen. De algehele opzet is traditioneel Javaans. De ingang is afgewerkt met fraai houtsnijwerk aan de deurposten. Het bovenlicht en de deurpanelen zijn typisch Nederlands. Er hebben verschillende restauraties plaatsgevonden maar het aanzien ziet er nog precies uit zoals in 1761.

Pieter Erberveld

2009-08-23T13:28:00.000-07:00

Het aparte aan dit verhaal is dat zijn grafsteen eerder gemaakt is dan dat hij daadwerkelijk overleden was. Pieter Erbeveld was een Indo, waarschijnlijk een kind van een Duitse man en een Thaise vrouw . We kunnen dit niet met alle zekerheid bevestigen. Er werd gezegd dat hij tegen de Hollandse macht was. Het verhaal gaat dat hij een complot gesmeed zou hebben om de Hollanders uit Indië te verdrijven. Hij is samen met zijn mede activisten op een verschrikkelijke manier vermoord. Hij zou gevierendeeld zijn.
Zijn huis werd verbrand en op die plek hebben ze dit afschrikmonument gemaakt. Wat er gebeurd is met zijn stoffelijk overschot is niet bekend. De originele steen van dit monument (zoals op de foto te zien is)is ingemetseld in de muur van de achtertuin van het oude stadhuis van Batavia.

De uitkijk

2009-08-23T13:16:00.000-07:00

De uitkijk werd gebouwd in 1839 om uitzicht te hebben over de haven Soenda Kelapa. De uitkijk is gebouwd op een van de oudste resten van de oude stadswal van Batavia. Het is gebouwd op punt Culemborg. Het is een van de markantste herkenningspunten van de pasar ikan. De uitkijk bestaat nog steeds. Als je bovenaan de uitkijk bent heb je een geweldig uitzicht over aan de ene kant de Soenda Kelapa en aan de andere kant de oude stad. Vanuit de toren is er ook nog goed zicht van waar destijds kasteel Batavia stond en ook op equipagewerf. Dat is de werf waar vroeger de scheven van de VOC werden gemaakt. Een van de oude pakhuizen is nu verbouwd tot restaurant Galangan VOC.

Toko Merah

2009-08-23T12:58:00.000-07:00

Toko Merah is gebouwd in 1730 voor de latere gouverneur generaal van Imhoff. In 1743 vestigde hij zich in het noordelijke gedeelte van het dubbelhuis. Het is gebouwd als handelspand met een gedeeltelijke woonfunctie. In de negetiende en twintigste eeuw werd het huis voornamelijk gebruikt als een kantoor voor verschillende handelsfirma's waaronder De Bank voor Indie. Deze heeft het in 1923 laten restaureren. Bij de restauratie werd een groot deel van het kostbare houtsnijwerk en oud Hollands meubilair overgebracht naar het museum van een Bataviaasch genootschap van kunsten en wetenschappen aan het Koningsplein. In dit huis zijn overigens twee vrouwen van 2 gouverneurs-generaal overleden waaronder mevrouw de Klerk in 1785 en mevrouw van der Parra in 1787. Alle panden rondom dit huis zijn mooi gerestaureerd.

Hoenderpasarbrug

2009-02-09T08:06:00.001-08:00

La itu dyah, de "Nyonya Besar" en enig overgeblevene van de ophaalbruggen die sinds honderden jaren in de stad werden gebouwd en weer afgebroken. Deze foto is uit 2006. Het heeft weinig gescheeld, of ook deze was er niet meer geweest. Tolols uit het stadsbestuur van Batavia in 1937 hadden al ver gevorderde plannen klaarliggen voor de sloop, maar enkele vooraanstaande lieden met wat slappe was legden botje bij botje en zo kon de brug behouden blijven. Zij ligt er netjes bij en wordt goed onderhouden. Naar men zegt mag er geen verkeer over de brug plaatsvinden, maar ik heb al een foto gezien met deze brug en penjuals met hun pikolans er op.

Op de eerste foto staat zij Oost-West afgebeeld. Logisch, want zij verbindt Kali Besar Timur met Kali Besar West. Op deze tweede foto (uit 1997)bekijk je de Zuid-flank van de brug richting Noord. De gele vlaggen zijn van Golkar in die verkiezingstijd toen. Achter de ophaalbrug de spoorbrug naar Tanjung Priok en daar weer achter Pasar Ikan en Sunda Kelapa. De brug scheidt twee werelden, het Noorden met Sunda Kelapa waar de lading nog met spierkracht wordt geladen en gelost op de ruggen van de arbeiders over smalle planken tussen boord en wal.

Vanaf die Zuid-flank naar het Zuiden kijkend langs Kali Besar krijg je een blik op modern Jakarta, een andere wereld met moderne machineriën, computers, cellphones en wat al niet.

Ook nog wel kampongwijken tussen de hoogbouw, maar toch een wereld van verschil met de Noord-flank van de brug. Langs de Kali Besar staan nog wel wat gebouwen uitde vroegere glorietijd van handelshuizen (Internatio, Reiss bijv.) banken (Chartered Bank, Shanghai Bank) en makelaarskantoren in Indonesische producten (Dunlop & Kolf, Gijselman & Steup). Ik noem er maar een paar. Ook deze foto is uit 1997. Er is veel gesloopt, maar er wordt ook veel gerestaureerd. De "Kota" is weer aan belangrijkheid aan het winnen en is, juist door dit wonderlijke mengsel van historie en nieuwbouw bezig een fascinerend stuk Jakarta te worden.

De onderste foto is uit 1957, de tijd dat ik in de Kota werkte. Zo heb ik die oude Hoenderpasarbrug (zo genoemd omdat in vroeger eeuwen op deze plek traditioneel de groenten en hoendermarkten werden gehouden) honderden keren gezien op mijn weg tussen kantoor aan de Kali Besar, mijn gudang voor export (een ruimte in het huidige Museum Bahari aan Pasar Ikan) en de bedrijven van mijn langanans aan de rand van de stad (zie artikel "Ular-ular di Jakarta")

Jembatan Kota, zoals de eerbiedwaardige dame nu heet, het blijve u goed gaan. Pak Giel

Kerken in Batavia

2009-02-03T22:53:00.000-08:00

Gereja Sion, de Portugeesche Buitenkerk, die tot op heden nog goed onderhouden is, heet "Buitenkerk" omdat hij destijds buiten de stadswal was gebouwd. Dit in tegenstelling tot de Portugese "Binnenkerk" (is er niet meer), die binnen de stadsmuur werd gebouwd . De VOC liet deze kerken bouwen voor Portugezen, slaven die zich toch het katholicisme of het protestantisme hadden bekeerd. Na hun bekering werden deze slaven vrijgesteld. Ze werden ook wel Mardijkers genoemd.In 1692 was het akkoord er om de kerk te bouwen aan de hand van het ontwerp van Dhr Ewout Verhagen uit Rotterdam.De eerste steen werd op 19 oktober 1693 gelegd. Binnen 2 jaar was de bouw gerealiseerd (1695).

Jangan takut; dit wordt geen religieuze excursie naar alle Godshuizen van Batavia/Jakarta. Is niet te doen en bovendien niet eerlijk. Ik wil alleen maar enkele markante beelden uit het stadsbeeld opnemen; beelden die vanuit het verleden nu nog mede het gezicht van de stad bepalen. Ongetwijfeld is de kathedraal van "onze Lieve vrouwe ten Hemelopneming" zo'n gebouw. De architect Hulswit was in 1898 degene die op het Lapangan Banteng (destijds Waterlooplein) dit gebouw met zijn gietijzeren torens neerzette. Bij de voorlaatste eeuwwisseling stond ook de kathedraal als een eenzaam monument op de vlakte van Koningsplein en Waterlooplein. Dat is met de moderne "highrise"van tegenwoordig niet meer zo duidelijk, maar toch nog imposant genoeg.

'De rond 1840 gebouwde Willemskerk in Batavia, de hoofdkerk van de Protestantse Kerk in Nederlands Indië'. Bron: KITLV, Leiden, inv.nr. 4065. Het gebouw wordt door sommigen ook wel Imanuelkerk genoemd. Inderdaad "Tempo Dahulu"; wat een ruimte om het gebouw heen en nog een sapi en wat kuda² die er rustig kunnen rondkuieren en liggen herkauwen. Van wie zouden die dieren geweest zijn? Dicht bij de achterkant van het gebouw, waar de Citarum een bocht maakt was destijds zelfs een wasplaats aan de rivier.

Dat is tegenwoordig wel even anders aan het Medan Merdeka. Kijk maar, motrek (1997)gemaakt vanaf het Monas; die sapi van hierboven zou nu binnen tien tellen doodgereden zijn.

De foto is uit 1997. Als je ergens een goed 360 °overzicht krijgt van dit stuk van Jakarta is het wel vanaf dit hoge standpunt. Een fascinerend mengsel van moderne hoogbouw en gedateerde bouwwerken. Begin vijftiger jaren heb ik als pasgetrouwd jongmens tegen de Pasen in deze Willemskerk wel eens een concert bijgewoond van de Mattheus Passion ..... op gramofoonplaten en dat was een hele belevenis. Het gebouw is behalve kerk ook "hoofdkantoor" (beetje oneerbiedig) voor de andere Protestantse kerken van Jakarta.

Zo'n kerk was de Pauluskerk op de hoek van jl. Imam Bonjol en jl. Cahi, waar mijn vrouw en ik zijn getrouwd. Wij brachten er in 1997 een bezoek en werden hartelijk ontvangen. De hele staf kwam luisteren en de "ah's" en "oh's" waren niet van de lucht. Wij wilden hun de inschrijving in het kerkregister laten zien. "Sayang, sudah pindah" naar de Moederkerk aan Medan Merdeka Timur (de Willemskerk).

De linkerfoto toont (1952) de zojuist tot "suami" gepromoveerde "bujang" Giel met zijn istri BC (Barang Cantik). De rechterfoto, (1997) op dezelfde traptreden, toont "kakè" Pak Giel met "istrinya" (nog steeds "BC").

Nog even terugkomend op de kerkorganisatie: Er was in 1621 al een Bataviaase Gereformeerde kerkenraad die verantwoordelijk was voor zowel de Nederlandse als Maleistalige en Portugeestalige gemeenten.

Stadswapen van Batavia

2008-12-14T08:05:00.000-08:00

Het stadswapen van Batavia

Het stadswapen van Batavia is door Jan Pieterszoon Coen op 15-02-1620 officieel aangenomen als stadswapen."een swaert van azur in een orange schilt, steeckende met de poincte deur een lourieren crans van couleur bruijn groen"Dat was de omschrijving die J.P. Coen eraan gaf. Het wapen is zelfs tot na de overdracht nog gebruikt op officieële stukken van de gemeente Jakarta.

Voorouders

2008-12-14T06:13:00.000-08:00

Mijn voorouders

Ik vond tussen de familiepapieren "de verklaring van Nederlanderschap"van Sophia Louisa Hortentia de Liser de Morsain-Pelt, geboren 29-10-1872 te Batavia. Dit is mijn bedovergrootmoeder. Dit formulier was nodig naar wat ik begreep om te kunnen repartieeren naar Nederland.
Waar precies ze geboren is weet ik niet maar ze is met haar man George Carel Joseph de Liser de Morsain op 27-04-1896 te Batavia getrouwd, ze kregen 7 kinderen. De Oudste Johan Pieter Ferdinand de Liser de Morsain is al erg vroeg overleden. Mijn overgrootmoeder was de 2e. De gehele familie zou een lange tijd wonen op Kepoe Oost 3 in Kemajoran.
George was klerk bij de Staats Spoorwegen en is tijdens zijn loopbaan op verschillende plaatsen gestationeerd geweest. Dat blijkt dat Constance de Liser de Morsain in Djokja geboren is en Max en Eddy in Meester Cornelis geboren zijn. George is geboren op 03-08-1876 te Bandoeng en overleden op 16-08-1930 te Batavia. Hij is bijgezet in het familiegraf op Tanah Abang.
Hij is afstammeling van Petrus Paulus de Liser de Morsain die 30-09-1817 aankwam in Batavia.

De bijgevoegde foto van hen is de enige die wij in de familie hebben kunnen vinden. De andere foto is uiteraard van mijn bedovergrootmoeder waar er een aantal van zwerven binnen de familie.

Zij stant af van Jeremias David Pelt die in 1770 met de VOC naar Indië is gegaan en die zijn loopbaan op Timor begon en daar ook overleed. Hij huwde als eerste een Indonesische vrouw genaamd Maria Pangi.

Ik vind het geweldig welke verhalen er bij een foto passen.

M.G. van Spanje de-Liser de Morsain

2008-12-14T05:00:00.000-08:00

Mijn overgrootmoeder Mimie Georgine de Liser de Morsain

Mijn overgrootmoeder is geboren op 09-02-1900 in Batavia op Kepoe Oost 3. Kepoe Oost is een straat in Batavia gelegen in de wijk Kemajoran. Dit was een wij waar de armere indo families leefde. Ze heeft haar school gevolgd aan het Grote Klooster op Noordwijk en is op 29-04-1921 getrouwd met H.J. van Spanje.

Hun eerste huis waar zij gingen wonen was aan de alom bekende Defensielijn van den Bosch 53. Het was een mooi groot oud Indisch huis met een grote voorgallerij en van die grote pilaren. In dit huis is zij begonnen met het maken van Indische koekjes zout en zoet voor de verkoop. Ze had Arsan in dienst om met haar te koken en Sairih ging dan met de koekjes de straat op om deze te verkopen. Dit was in de jaren 20.

In deze woning zijn alle 4 kinderen geboren waaronder mijn oma Irma van Spanje.

Ze zijn vanuit hier verhuisd naar een woning op Krekot en daarna Batoetoelis 29 en 39.
Ze was een hele sterke Indische vrouw, hield altijd de touwtjes in handen. Wilde eigenlijk niet gaan maar moest gezien de situatie toch ook naar Holland.
Mijn overgrootmoeder is in 1958 uiteindelijk toch gerepatrieerd en is op 18-04-1996 in Voorschoten overleden.
Ik ben blij dat ik haar nog lang heb mogen meemaken, heb veel geluisterd naar haar verhalen over Indië en probeer deze voor het nageslacht levend te houden.
Want je bent en je blijft een INDO......

Tjemaralaan 14

2008-12-14T04:21:00.000-08:00

Tjemaralaan 14

Mijn familie woonde in deze woning van 1942 tot hun vertrek naar Nederland in 1958.

Ze moesten gedwongen verhuizen van Batoetoelis 39 naar de Tjemaralaan 14. Het huis lag op de kruising Tjemaralaan/Kenarilaan. Op de kruising was een pleintje met daarop een ijsdepot alwaar men staven Petodjoijs kon kopen en waar de befaamde gado2 Tjemara werd verkocht door Tjih.

De bovenste foto is een foto van het huwelijk van mijn opa en oma ( Rudolf Leonard de Lannoy en Irma van Spanje) genomen voor het huis op 18-11-1949.
De onderste foto is gemaakt in 2007, zoals men kan zien is het dak nog origineel en de vertrekken aan de binnenkant van de woning. Zelfs de waterput is nog intact.
De voorkant is compleet verbouwd.

Vanuit deze woning verzorde mijn overgrootmoeder per dag voor 150 mensen het eten. Er gingen dus 150 rantangs met 5 gerechten per dag door heel Menteng en Gondangdia heen. Het eten werd aan de zijkant van het huis in grote pannen bereid, ze had 2 vaste betjakrijders in dienst die alles op tijd bezorgde. Daarnaast bakte ze ook nog eens spekkoeken, Moskovisch, Gateau Africain en andere indische lekkernijen op bestelling. Soms wel 100 spekkoeken per week. Het was altijd een drukte van belang.
Gelukkig zijn alle recepten bewaard gbleven en geniet ik er nog vaak van...

Indisch in Jakarta

2008-12-14T03:40:00.000-08:00

Zomaar een voetbalveld??????

Ergens acher in de wijk Cideng stuitten we op dit bord. Stadion V I J....

Mijn oom vertelde mij dat dit het eerste voetbalveld was voor Indische Jongeren in Batavia. En V I J staat voor Vereninging Indische Jongeren. Op dit veld zijn veel bekende Indische voetballers begonnen.

H.J. van Spanje

2008-12-14T03:13:00.000-08:00

Mijn overgrootvader Hendrik Jacobus van Spanje.

Hij werd geboren op 13 april 1898 te Batavia aan de Gang Kleykamp nummer 6. Gang Kleykamp is een kleine straat achter de befaamde Pasar Baroe. Nu Pintu Air V.

Hij huwde op 21-04-1921 mijn overgrootmoeder Mimie Georgine de Liser de Morsain te Batavia. Het huwelijk werd voltrokken in het gouvernemensthuis ( het oude VOC stadhuis) in de benedenstad.

Deze foto is gemaakt voor het huis op Batoetoelis 39 te Batavia, alwaar hij een eigen reclameburo had genaamd "De Schakel". Na dat avontuur is hij in dienst gekomen bij ANETA op de Postweg als hoofd van de Reclameafdeling. Vlak voor de oorlog is hij dan in Dienst gekomen bij de drukkerij/boekhandel G. Kolff & Co, hier is hij in dienst geweest tot zijn deportatie naar Thailand door de Jappanners.

Volgens de asal oesoel had hij niet geinterneerd hoeven te worden daar hij net als mijn overgrootmoeder beschouwd werden als halve Aziaten ( genoeg Indonesisch bloed). Maar hij werg opgeroepen als langstorm soldaat voor het KNIL en werd opgepakt en eerst naar Bandoeng vervoerd, vanuit daar weer naar Batavia om zo met de boot getransopteerd te worden naar Siam/Thailand alwaar hij aan de beruchte Birma-spoorlijn werkte. Helaas door alle ontberingen heeft hij het niet overleefd en is op 10-01-1944 overleden te Kancanabury en ligt daar op het ereveld Cung Kai begraven.

Gereja Sion

2008-11-19T08:53:00.000-08:00

De Nieuwe Portugeesche Buitenkerk: Gereja Sion
Deze kerk die tot op heden nog goed onderhouden is, werd gebouwd net buiten de stadsmuur van Batavia.
De VOC liet deze kerk bouwen voor Portugezen, slaven die zich toch het katholicisme of het protestantisme hadden bekeerd. Na hen bekering werden deze slaven vrijgesteld. Ze werden ook wel Mardijkers genoemd.

In 1692 was het akkoord er om de kerk te bouwen aan de hand van het ontwerp van Dhr Ewout Verhagen uit Rotterdam.
De eerste steen werd op 19 oktober 1693 gelegd. Binnen 2 jaar was de bouw gerealiseerd (1695).

Passagekantoor Rotterdamsche Lloyd

2008-10-01T01:30:00.000-07:00

Eind dertiger jaren van de vorige eeuw. De "Baloeran" van de Rotterdamsche Lloyd kiest zee op weg naar Indië. Het was de tijd dat vliegen nog voor weinigen was weggelegd. Men reisde per schip. Een viertal weken varen. Langs Frankrijk, Portugal, bij kaap St. Vincent afbuigen naar het Oosten, Gibraltar, Suezkanaal en na de golf van Aden de Indische oceaan op. Men zag de werel geleidelijk veranderen, onderging vreemde klimatologische invloeden en raakte per dag al wat meer voorbereid op een totaal andere wereld bij het eind van de reis. Daar was dan op een dag de haven van bestemming. Waarschijnlijk zijn er niet veel mensen meer die zich dit beeld kunnen herinneren.. Het is het havenetablissment in

1939 van de Lloyd te Tandjong Priok. De reis is voorbij, men moet debarkeren, bagage verzamelen, afhalers ontmoeten en beginnen aan het leven waarvoor men is gekomen. Voor

vertrekkenden was het doorgaans het laatste wat men van Indië zag; voor korte tijd vanwege Europees verlof of voor altijd. Vertrekkende passagiers gooiden dan vanaf het schip serpentines naar uitwuifers op de wal. Die scheurden dan als het schip van de wal los kwam en symboliseerden het moment van afscheid. Deze zeereizen werden geboekt bij het passagekantoor van de rederijen. Die reserveerden een hut voor je en gaven ten bewijze daarvan een passagebiljet uit. Zulke passagekantoren hadden de rederijen in veel plaatsen over de hele wereld en natuurlijk ook in Batavia; na Rotterdam zelf eigenlijk het meest belangrijke. Op de derde foto staat het bedoelde kantoor aan de Medan Merdeka Barat nr. 3. Inderdaad "staat", want het is er nog steeds, althans toen deze foto in 1997 werd gemaakt.

In dit gebouw hadden de Lloyd en concurrent Stoomvaart Maatschappij Nederland elk hun passageafdeling gevestigd. Mijn vader werkte bij de Lloyd in dit kantoor en daar bewaar ik herinneringen aan. Hoe deze? Let op! Toen ik tien jaar werd vonden mijn ouders dat ik te oud werd voor lijfstraf. Daar was ik best blij mee, want ondergetekende brandal mocht menige mep met de rottan in ontvangst nemen. Maar, ik kwam van de regen in de drup. In plaats van slaag krijgen moest ik cijfersommen maken. Mijn vader nam die dan mee naar kantoor en liet de kassier mijn werk narekenen op zijn telraam. Sommen met foute uitkomst moest ik overmaken en geloof mij mensen, ik heb mij drie jaren lang suf gerekend want mijn leven was rijk aan stoutigheden en verbodsovertredingen. Toen brak de oorlog uit in de Pacific en hadden we wel wat anders om ons om te bekommeren. Maarrrr ... ik heb toen wel prima leren cijferen en daar heb ik mijn verdere leven nog steeds plezier van.

Pak Giel

Woonhuis

2008-09-28T08:13:00.000-07:00

Dit riante huis, typisch voor een woning van welgestelde mensen in het vroegere Batavia, werd tussen 1875 en 1895 (onbekend door wie) gefotografeerd. Het stond aan de Jl. Dr. Sutomo (vroeger: Schoolweg nr. 34) op een terrein op de hoek van jl. Dr. Sutomo en jl. Gedung Kesenian (vroeger: Komediebuurt). Het bestaat nog, maar is nu een onderdeel van een complex wat je kan zien als je op de Pasar Barubrug staat met je gezicht richting jl. Gd. Kesenian en je kijkt 45 graden links naar de overkant. Het huis stond met het front naar de jl. Dr. Sutomo. In dit huis woonde een heer Roselje, firmant van de firma van Vleuten en Cox, opgericht op 15 Augustus 1865. Hij heeft er tot zijn dood in 1895 gewoond. Op onderstaande luchtfoto uit 1949 is het complex goed te zien. Ook met Google Earth (coördinaten 6°:0':56" Zuiderbreedte en 106°:50':06" Oosterlengte is het complex

nog steeds herkenbaar. De firma handelde in voedingsmiddelen, lampen, meubilair, aardewerk en porselijn, juwelen, rijtuigen en bouwmaterialen. Daarnaast trad men ook op als veilingmeester voor failliete
bedrijven en inboedels. Een inboedelveiling was in het oude Indië een bekend verschijnsel. Ging men terug naar Nederland bijoorbeeld dan liet men zijn inboedel veilen. De voortgang op zo'n veiling gaf een redelijk betrouwbaar beeld van hoe de eigenaar aangeschreven stond. Bij populaire personen werd er enthousiast geboden. Betrof het iemand die men niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk liever zag gaan dan komen, dan vlotte het bieden niet erg. De firma van Vleuten en Cox werd op de laatste dag van het jaar 1901 geliquideerd. De suikercrisis in die tijd had een malaise veroorzaakt en ook concurrentie van nieuwe winkelcoöperaties als bijvoorbeeld "Eigen Hulp" deed menige gevestigde firma de das om.

De firma hield kantoor in de benedenstad in een gebouw op de hoek van Kali Besar Timur en Kali Besar Timur 3. Niet de fraaiste foto die ik ooit nam, maar hier in 1997 was het een wirwar van mensen en vervoermiddelen en mijn tijd was helaas kort. Tot eind vijftiger jaren van de vorige eeuw heeft als ik mij goed herinner in dit gebouw de afdeling vrachtzaken van de Koninklijke Rotterdamse Lloyd gehuisvest gezeten.

Pak Giel

Gebouwen van de VOC aan Pasar Ikan

2008-04-24T02:49:00.000-07:00

"Heet", "stoffig", "lawaaiig", hoe vaak heb ik niet mijn geboortestad zo horen aanduiden. "Klopt" zei ik dan en begon meteen gloedvol op te sommen wat daar allemaal tegenover stond en dat is niet weinig. Bijvoorbeeld de overgebleven gedeelten van het fort, annex voor- raadgebouwen van de VOC aan Pasar Ikan. Over die vroege (opgericht 1602) multinational kan men verschillend denken, maar men kan er niet omheen dat dat bedrijf een solide bouwsteen werd in het fundament waarop eerst Nederlands Oost Indië en later Indonesië werden gevestigd. Naast de vrachtvaart met specerijen op Europa was in de toptijden van de VOC de handel via eigen "factorijen" door heel Azië minstens even omvangrijk en winstgevend. De logistiek voor het totale goederenverkeer vereiste een centraal voorraadcentrum en daar maakte dit gebouw (bovenste foto uit 1957) aan jl. Pasar Ikan 1 (gebouwd 1657) deel van uit. De zwartige muren duiden op matig onderhoud. Achter de ingang onder de overdekte uitloop had ik een gudang voor het keuren, sorteren en voor export versche- pen van huiden en vellen. De eigenlijke vismarkt bevond zich achter de winkels in meest scheepsbenodigdheden rechts van de straat, net niet op de foto.

Deze middelste foto (1977) toont dat het gebouw een stevige opknapbeurt heeft gehad. Het geeft een fijn gevoel dat Indonesië belangrijke gebouwen uit het verleden goed onderhoudt en er een nuttige bestemming aan geeft. Ook is nu de uitkijktoren te zien; deze hoorde bij de militaire functie van het complex. In het gebouw is het Museum Bahari (Maritiem Museum) gevestigd. Het heeft een interessante en gevarieerde verzameling schepen, scheeps- en vis-uitrustingen, zeedieren, navigatieinstrumenten, maquettes en er zijn ruimtes voor vergaderingen en workshops. Bij ons laatste bezoek (2004) raakte ik in gesprek met de receptionist aan de kassa voor de toegangsbewijzen. Ik vertelde hem dat ik bijna 50 jaren terug stapels huiden en vellen keurde op de plaats waar hij nu zit. Hij rolde bijna van

verbazing van zijn stoel, vertelde dat hij toen nog niet was geboren en biechtte voorts op bij de geschiedenislessen maar matig te hebben opgelet. Goed, dat kon ik dus wat bijspijkeren terwijl het nageslachte rondkeek op de binnenplaats bij een van de andere gebouwen (foto uit 2004) van het complex.
Een bezoek aan dit Museum Bahari laat zich uitstekend combineren met een verkenning van Sunda Kelapa de haven waar het inter-eiland verkeer lading lost en inneemt. Daarover misschien een volgende keer.

Pak Giel

Zwembad Manggarai

2008-04-15T11:00:00.000-07:00

Tot 1934 was het zwembad aan de Jalan Cikini - vrijwel naast de Kebon Binatang - het enige zwembad in Batavia Weltevreden. In 1934 kwam daar verande- ring in. Aan de Zuidkant van Weltevreden, vlak bij het spoorwegemplacement Manggarai kwam het nieuwe zwembad klaar en dat het Manggarai zou gaan heten was op die plek alleen maar logisch. Beide zwembaden bestaan niet meer. Manggarai stond aan de tegenwoordige Jalan Sultan Agung vlak voor de bocht naar de tunnel; zeg maar ongeveer op de plaats waar nu supermarkt Pasarya staat. Manggarai was al gauw een zeer geliefd zwembad met een snel groeiend

ledenaantal. En onder dat groeiende aantal leden bevond zich een even hard groeiend aantal kampioenen dat met de gevleugelde "M" op hun zwempak het zwemwereldje op Java niet alleen verrijkte, maar ook opschudde. Hieronder zie je een foto van de dames estafetteploeg uit 1936. Op het zwempak van het eerste meisje rechts prijkt de gevleugelde "M". Er was vooral op Java een intensief wedstrijdverkeer tussen de verschillende

verenigingen. Niet alleen in zwemmen scoorde Manggarai goed. Er werd ook serieus aan schoonspringen gedaan want het zwembad had niet alleen een 3 meter plank maar ook een 5 meter platform. En natuurlijk stond ook waterpolo in de belangstelling. En zo leerde ik als zesjarig knulletje zwemmen. Eerst van mijn vader. Die vond al snel dat ik het kon en om dat te bewijzen zette hij tien meter uit de kant het ventiel van mijn bandje open en keek belangstellend toe hoe ik het vege lijf ging redden. Het meisje tweede van rechts (als ik mij goed herinner) heeft mij borstcrawl geleerd.

Op de derde foto staat het team van de tienmaal vijftig meter gemengd uit 1937. De Tweede wereldoorlog maakte een eind aan het clubleven. Sommigen hebben toen letterllijk voor hun leven moeten zwemmen.

Zoals zovelen zijn ook de meeste leden uit die vooroorlogse tijd naar Nederland gekomen. In Rotterdam werd ik lid van RZC en ging verder met zwemtraining en schoonspringtraining. Het zwembad Manggarai verdween uit mijn leven tot ik begin vijftiger jaren terugkwam in Jakarta. Van zwemmen kwam niet veel, want mijn baas hield ons goed aan het werk, maar ik las op een dag in 1954 toevallig in de krant dat Olympisch kampioen torenspringen (1948) de Amerikaan Sammy Lee samen met de in Jakarta bekende springer Hannes Haasmann in Manggarai een demonstratie zou geven. Daar moest ik bij zijn en kon

zodoende deze foto maken van de sympathieke Amerikaan die ik in Rotterdam tijdens zijn tournee na de Olympiade ook al aan het werk had gezien. Zonder in de verste verte te kunnen vermoeden dat deze foto samen met de drie andere mij meer dan een halve eeuw later nog zou helpen een waardig saluut te brengen aan de mensen die in mijn jonge jaren mijn helden waren.

Pak Giel

De Dierentuin aan Tjikini

2008-04-09T06:59:00.000-07:00

Deze oude dierentuin in het voormalig Batavia was natuurlijk erg in trek bij kleine kinderen. Behalve grote en gevaarlijke dieren was er ook veel klein spul, wat je zelfs nog te eten mocht geven. En als je daar was geweest en het was erg warm geworden kon je altijd nog naar zwembad Tjikini naast de dierentuin. Maar dat is er ook niet meer.

Deze dierentuin bestaat niet meer; al lang niet meer. Hij werd verplaatst naar Cilandak in Jakarta Selatan en is daar uitgegroeid tot Kebun Binatang Ragunan. Of dit nijlpaard nog leeft weet ik niet. Niet erg waarschijnlijk. Deze foto is uit 1958 en ik weet niet hoe oud deze dieren kunnen worden. Wat ik nog wel weet is dat iedere keer dat ik die grote open bek zag kreeg ik of slaap of trek in ayam panggang.

1957, mijn vrouw zit met onze eerstgeborene te kijken naar de olifant; merkwaardig dier, wat moet dat met die verschrikkelijk lange neus? Voor zo'n groot dier heeft hij maar een kleine mond, maar toch....beter maar op veilige afstand blijven.

Maar er was nog meer in die oude Kebon Binatang Cikini, een bioscoop, Daar ben ik voor het eerst in mijn leven naar de film geweest. 1938, ik was tien jaar en werd met twee sobats door mijn vader voor het feest meegenomen naar de film. "Tom Saywer" heette die. Het verhaal weet ik niet meer, maar er kwam een boze Indiaan in voor die met een levensgrote golok Tom achtervolgde. Tom vluchtte een grot in en klom tegen de wand op tot op een richel hij kan niet meer verder. Dan komt die Indiaan met blikkerende golok tussen zijn tanden en een paar gemene groene ogen dichter en dichterbij. Hartkloppingen; bijna, nog maar een meter .... en dan... tolol Giel jatuh pingsan, flauwgevallen en pas in de taxi naar huis weer bijgekomen. De laatste keer in die bioscoop kwam ik in 1955 uit het Cikini ziekenhuis aan Raden Saleh. Ik had net mijn vrouw bezocht, die daar nazorg kreeg na de bevalling van onze eerstgeborene. De film heette "Them" en ging over mieren zo groot als karbouwen. Mutanten door atoomstraling bij atoomproeven in de woestijn van Alamagordo. Bukan main zeg, mensen en dieren werden opgegeten en het kraken van de botjes klonk als mercon bij Tahun Baru Tiong Hoa. Slecht geslapen die nacht. En te gek dese, ik weet dat allemaal nog, maar namanya bioscoop kan ik mij niet meer herinneren. Als iemand dat nog wel weet, vul dan even een berichtje in op deze website; ik zou het echt graag willen weten. Ook een foto van die bioscoop is zeer welkom.

Pak Giel

Ular² di Kota Betawi? Door Pak Giel

2008-03-02T13:25:00.000-08:00

Ular² di Kota Betawi?

Natuurlijk, en zeker in die oude tijd toen Batavia nog uit nauwelijks meer bestond dan Kota (“downtown”), Weltevreden en Mèster. Wij woonden begin 40-er jaren aan de Citarumweg, langs de spoorlijn en het bandjirkanaal en dat was zo ongeveer de meest Westelijk rand van Batavia. Alleen Petojo en Kota, wat Noordelijker, staken nog iets verder uit, maar alles in onze buurt aan de overkant van het kanaal, Slipi, Tomang Pulo, Pondok Bandung en Kota Bambu, om maar wat op te noemen, was gebied dat bestond uit sawah’s, kampungs, boomgaarden, begraafplaatsen en wat moerasland. Je kan het je nu niet meer voorstellen. In dat gebied leefden natuurlijk ook veel dieren; daar waren er die zich van spoor of bandjirkanaal weinig aantrokken en soms bij ons in de buurt rondspookten. Op een dag begon een huisgenoot in de kamer achter ons te gillen: ”slang, slang”. Mijn moeder had daar ervaring mee en ging er op af. Inderdaad, er lag een slang in het bed. Het was niet veel zaaks, niet langer dan driekwart meter en niet dikker dan twee centimeter, maar ja, het kon een gifslang zijn en je kon geen risico nemen. Ik kreeg opdracht het dier met een stok op zijn plaats te houden en moeder ging een schaar halen. Een knip, kop d’r af en slang was met zijn voorvaderen herenigd. Met slangen heb ik later nog veel meer te maken gehad. Ik werkte in de 50-er jaren bij een exporteur van Indonesische producten in de Kota aan de Kali Besar Timur op de afdeling huiden en vellen. Kulit sapi, kerboo, kambing, ular en een enkele keer buaya. Onze voornaamste leverancier van slangevellen had zijn bedrijf even buiten de kota richting Jembatan Tiga/Kalimati. Zijn neef stuurde hem partijen levende slangen uit het Palembangse op Sumatera, maar ook de bevolking rondom Jakarta ving zulke dieren als ze er de kans voor kregen en kwam ze dan bij die leverancier verkopen. Meest waren het pythons, van de variëteit Molurus of Diamond. Zoals de foto laat zien (tweede van links ben ik) zaten er flinke exemplaren tussen. Aan de Jl. Citarum zullen de mensen tegenwoordig geen last meer van slangen hebben, die komen zo ver niet meer, maar het zal mij niet verbazen als er, in wat nu buitenwijken van Jakarta zijn, af en toe een ular gesignaleerd wordt.

Pak Giel

Herinneringen van Wil de Rozario

2008-02-28T09:12:00.000-08:00

Batavia, Menteng Theresiakerkweg. Ik moet 2 á 3 jaar zijn geweest. Mijn herinneringen wekte grote verbazing bij mijn ouders en oudere broers. Hoe onwaarschijnlijk het ook leek, het kon geen fantasie zijn, hoe vreemd dan ook leek. Het was inderdaad allemaal waar gebeurd. Interessant waren de gebeurtenissen immers niet. De volgorde kan niet helemaal kloppen, maar de herinnering is er.

Ik draafde wat door de tuin, waarschijnlijk achter. Naast wat de keuken moest zijn plukte Oudje (onze kokkie) allerlei plantjes en nam deze mee naar binnen. Toen ik ook die plantjes wou plukken kwam Oudje weer naar buiten en zei dat ik dat niet moest doen. Toen ik het ruim twintig jaar later hier over had bleek dat daar een kruiden tuintje was. Ook draafde ik een keer door de tuin en daar stond Jantje. Si Jantje werd hij genoemd. We rende alle kanten op om naar alles en nog wat te kijken. Tot dat we een vreemd huisje zagen, wat onze aandacht trok. Nieuwsgierig als we waren gingen we kijken. Leeg en niets te vinden. Vies nat in een hoek en toen vermoede wij waarvoor het hokje was. Dus toen moeten wij het ook maar uit proberen. Kamar kecil untuk pembantu. Een andere keer liep ik door het huis richting Oudje. Ze was druk bezig in pannen te roeren. Op eens riep ik “éééh kokkie si tikus” en sprong daarbij op en neer. En ja hoor, Oudje begon ook op en neer te springen terwijl ze riep aduh, aduh. Daarna werd ik door mijn moeder daar weg gehaald en ze was boos. Oudje was latah! Latah is een psychische aandoening die voornamelijk voorkomt in Zuidoost- Azië Wie aan deze aandoening lijdt, heeft pathologisch sterke reacties op schrik of verrassing. Hierbij gaat de zelfbeheersing verloren en treden echolalie en imitatie van acties van anderen op. Als kleine dreumes wist ik kennelijk dat ze raar zou doen als ik haar liet schrikken. Waarschijnlijk op een zondag gingen we met z’n allen naar Tanjung Priok. Lopen op het strand. Vaak een hele afstand voor mij. Dus werd ik op de schouders genomen van een broer van mij. Ik stond op zijn schouders terwijl hij mij bij de handen vast hield. Ik vond dat helemaal niet leuk. Mijn voeten deden pijn. Mijn broer was erg mager en met kennelijk mijn tere voetjes deed dat pijn. Een ander keer liep ik voor in de tuin. Een broer van mij rende achter mij aan, pakte mij beet en ging op de grond liggen?? Na lang nadenken bleek deze ervaring te kloppen.

We woonden aan een pleintje er zou op dat moment veel lawaai te zijn. Waarschijnlijk weer een demonstratie van Pemuda’s (demonstranten).Om geen risico te nemen voor eventueel geweld, moest ik uit het zicht. Mijn moeder zat in een stoel en ik moest naast haar gaan staan, en ze wees mij op een bloeiende boom(flamboajant).Dat moest voor een foto die mijn vader wilde maken. Een ander foto van mij werd gemaakt door mijn oudste broer. Hij deed mee aan een foto wedstrijd. Ik moest op een stoel zitten met een koptelefoon op mijn hoofd. Op de tafel stond een kastje met een knop er op. Ik moest aan de knop draaien en goed luisteren. Maar ik hoorde niets. Veel later werd door die broer bevestigd dat het zeer waarschijnlijk was, dat de kristal ontvanger het nog niet zou doen. Op weg naar Nederland herinner ik mij nog verscheidene dingen die ik mee maakte op de Oranje. Maar toen waren we al weg uit Batavia.

Herinneringen zijn leuk en mooi, maar vaak ook emotioneel.Veel later heb ik mij wel eens afgevraagd hoe het met Jantje zou gaan, mijn eerste vriendje. Heeft hij ook zulke herinneringen. Denk het helaas van niet. Mijn geheugen schijnt buiten gewoon te zijn. Maar wie weet. Jantje. . . apah kabar??? Harapmu kabar baik!!

Wil de Rozario

Burgum (DC)

Help Kotabetaw.nl !!

2008-02-19T23:58:00.001-08:00

Voor de verdere ontwikkeling van KotaBetawi.nl zoeken wij vrijwilligers om ons te helpen met het uitbreiden van de site. Om de website in stand te houden hebben wij donateurs hard nodig. Uw steun wordt zeer gewaardeerd! Heeft u interesse donateur te worden of om mee te helpen aan de ontwikkeling van KotaBetawi.nl? Neemt u dan contact met ons op via info@kotabetawi.nl

Bedankt voor uw aandacht!

..::KotaBetawi::..

Van Koninkrijk Tarumanegara Tot Jakarta

2008-02-06T02:51:00.000-08:00

Batavia was van oorsprong een mengelmoes van culturen.
Chinezen, Indiers, Portugezen, Arabieren, Nederlanders, en Inlanders. In de loop der tijd zijn deze volkeren met elkaar vermengd. Hieruit kwam de 'Anak Betawi'.

Jakarta, voorheen Batavia, maakte vroeger deel uit van het koninkrijk Tarumanegara. Later werd dit Pajajaren. Oorspronkelijk is de bevolkingsgroep Sundanees.

Toen Fatahillah met zijn leger uit Demak rond 1526 de havenstad Sunda Kelapa binnen viel, werden de Sundanezen die de aanval verloren, teruggedrongen in de richting van Bogor.
De stad kreeg op 22 juni 1527 de naam Jayakarta. Jaya komt van het woord overwinning en Karta van het woord plaats. Jan Pieterszoon Coen veroverde en vernietigde Jayakarta in 1619.
Bantenezen, Arabieren en Chinezen woonde in die tijd in Muara Ciliwung, maar werden verdreven richting het sultanaat Banten.

De scheiding tussen Banten en Batavia in de 17e eeuw werd uitgemaakt door de twee rivieren: de Kali Angke en de Cisadane. Buiten de kasteelmuren was het niet veilig doordat er veel gangsters uit Banten en Mataram (1628) niet verdreven wilde worden. In die tijd was het aantal Nederlanders zeer klein. Dit komt mede door het dat op de helft van de 19e eeuw weinig Nederlandse vrouwen naar Batavia wilde komen. Hierdoor is het aantal gemengde huwelijken toegenomen waardoor het aantal Indo's in Batavia hevig toenam.

Het aantal Balinese vrouwen die zich in Batavia vermengde met Nederlanders en Chinezen (ook wel Tiong Hoa genoemd) was ook groot. In deze tijd woonden de Tiong Hoa Chinezen in Glodok, Pinangsia, Jatinegara en Tangerang. Het aantal Indiers uit Bombay en Koja was in die tijd niet erg groot in aantal. Later kwamen er wel meer Mardijkers uit Indra en Sri Lanka.

In 1840 kwamen de Arabieren in grote getalen uit de regio Hadhramaut (wat nu Yemen is). Velen hiervan zijn met inlandse dames getrouwd, maar bleven zich houden aan de Arabische cultuur.

Javanen en Bantenezen mochten na 1656 niet meer in de binnenstad wonen.
In het jaar 1673 stond het aantal inwoners van binnenstad op 27.086.
Dat wil zeggen:
2.740 Nederlanders en Indo's, 5.362 Mardijkers, 2.747 Tionghoa, 1.339 Javanen en Moren(India), 981 Balinezen, 611 Maleiers (Melayu).

Sinds vorige eeuw na Indonesische onafhankelijkheid, kreeg Batavia de naam Jakarta en werd de stad overspoeld door immigranten uit heel Indonesie. De echte 'Betawi' werd een minderheid. In 1961 bestond de originele bevolkingsgroep (orang Betawi) uit ongeveer 22,9% van het totaal aantal inwoners .

Anak Betawi

2008-01-24T02:05:00.000-08:00

(Foto Piet Milane)Daar is hij dan. In kleur en al. De altyd beleefde en vrolijke Pierre Corneille (zie foto). Tuan Batikat noemt de flamboyante boekhouder uit Utrecht zich ook wel. De in Batavia geboren en getogen Indo, draagt het liefst batik. Sterker nog, hij draagt niets anders! Even een moment om met Pierre, Anak Betawi, kennis te maken. We zien hem op Pasar Malams, op de feesten van de Indonesische ambassade, en vele zien hem op de fiets door Utrecht rijden. Geheel in batik style.

Pierre, die onlangs nog in het AD stond waarbij hij vertelde dat zijn kleding onderdeel is van een hoogwaardige cultuur, draagt zijn kleding uit overtuiging.

Wie Pierre een keer wil zien, kan dat het beste doen op de Pasar Malam Besar, waar hij veelal danst voor het Tong Tong podium, op de muziek van Indorockers..

Foto's met beschrijvingen van Dhr F.V.Giel uit Barendrecht

2008-01-23T05:19:00.000-08:00

1956 - Museum in de Kota op de hoek van Pintu Besar en Pintu Besar Timur; grafsteen van J.P.Coen en van de "verrader"Pieter Erberfelt.

1956 - Pasar Ikan straatje

1956 - Pasar Ikan voormalig VOC opslaggebouw waar ik (rechts op de foto) een huidensorteerplaats had.

1954 - Gajah mada

1954 - Gajah mada

1954 - Manggarai

1956 - Gebouw van de jachtclub te Priok

1956 - Medan Merdeka, passagekantoor van de Lloyd en de Nederland

1953 - Vliegveld Kemajoran; links op de foto de juist opstijgende "Ir.Damme" in de Australië race

1926 Tjikini 01/02; foto's spreken voor zich. het zwembad bestaat niet meer

1929 - paviljoentje aan de Molukkenweg, zoals ze destijds bij Indische huizen veel voorkwamen

Marc Tierolf en DJ Mikey

2008-01-21T13:15:00.000-08:00

De initiatiefnemers van Kotabetawi.nl

Het idee om een website te maken over de oude binnenstad
van Jakarta, kwam niet vanuit het niets.

Batavia kenner Marc Tierlof (33) en club DJ 'Mikey'(26) kennen elkaar door oude familiebanden. Na Mikey's terugkeer als tv presentator en DJ uit Jakarta, kwamen Marc en Mikey weer met elkaar in contact.

Marc, die bekend staat om zijn lezingen voor het voormalig Indisch Huis, en zijn grote collectie over Batavia, wilde graag verder met het doorzetten van zijn hobby.

Heel toevallig koesteren de beide heren een passie voor het oude Batavia van 'vroeger', van lang, zeer lang voor hun tijd!

DJ Mikey: Altyd een apart gevoel om in de oude wijk van Jakarta rond te lopen. Weinig Indonesiers denken er waarschijnlijk over na, maar ik zie
altyd een soort filmpje voor me als ik ' Kota' ben.

Alsof ik terug ben in de tijd, de tijd lang voor mijn tijd!

De familie van Marc Tierolf zaten al generaties in het oude Batavia. Hierdoor is ook de passie ontstaan om zoveel mogelijk te weten te komen over het Betawi van toen.

Helaas verdwijnen er steeds meer oude gebouwen afkomstig uit de Nederlandse tijd. De meeste zijn vervallen, en er is geen geld voor restauratie, dus verdwijnen ze. Toch proberen de initiatiefnemers van kotabetawi.nl om het allemaal een beetje levendig te houden, juist in deze tijd. De bedenkers van de site vinden het belangrijk dat het Betawi van toen, ook nu nog de nodige aandacht zal krijgen. Er zijn immers velen die zich nog Anak Betawi kunnen noemen, en de herinnering levendig houden..

http://www.kotabetawi.nl/