Gereja Sion, de Portugeesche Buitenkerk, die tot op heden nog goed onderhouden is, heet "Buitenkerk" omdat hij destijds buiten de stadswal was gebouwd. Dit in tegenstelling tot de Portugese "Binnenkerk" (is er niet meer), die binnen de stadsmuur werd gebouwd . De VOC liet deze kerken bouwen voor Portugezen, slaven die zich toch het katholicisme of het protestantisme hadden bekeerd. Na hun bekering werden deze slaven vrijgesteld. Ze werden ook wel Mardijkers genoemd.In 1692 was het akkoord er om de kerk te bouwen aan de hand van het ontwerp van Dhr Ewout Verhagen uit Rotterdam.De eerste steen werd op 19 oktober 1693 gelegd. Binnen 2 jaar was de bouw gerealiseerd (1695). 
Jangan takut; dit wordt geen religieuze excursie naar alle Godshuizen van Batavia/Jakarta. Is niet te doen en bovendien niet eerlijk. Ik wil alleen maar enkele markante beelden uit het stadsbeeld opnemen; beelden die vanuit het verleden nu nog mede het gezicht van de stad bepalen. Ongetwijfeld is de kathedraal van "onze Lieve vrouwe ten Hemelopneming" zo'n gebouw. De architect Hulswit was in 1898 degene die op het Lapangan Banteng (destijds Waterlooplein) dit gebouw met zijn gietijzeren torens neerzette. Bij de voorlaatste eeuwwisseling stond ook de kathedraal als een eenzaam monument op de vlakte van Koningsplein en Waterlooplein. Dat is met de moderne "highrise"van tegenwoordig niet meer zo duidelijk, maar toch nog imposant genoeg.
'De rond 1840 gebouwde Willemskerk in Batavia, de hoofdkerk van de Protestantse Kerk in Nederlands Indië'. Bron: KITLV, Leiden, inv.nr. 4065. Het gebouw wordt door sommigen ook wel Imanuelkerk genoemd. Inderdaad "Tempo Dahulu"; wat een ruimte om het gebouw heen en nog een sapi en wat kuda² die er rustig kunnen rondkuieren en liggen herkauwen. Van wie zouden die dieren geweest zijn? Dicht bij de achterkant van het gebouw, waar de Citarum een bocht maakt was destijds zelfs een wasplaats aan de rivier.
Dat is tegenwoordig wel even anders aan het Medan Merdeka. Kijk maar, motrek (1997)gemaakt vanaf het Monas; die sapi van hierboven zou nu binnen tien tellen doodgereden zijn.
De foto is uit 1997. Als je ergens een goed 360 °overzicht krijgt van dit stuk van Jakarta is het wel vanaf dit hoge standpunt. Een fascinerend mengsel van moderne hoogbouw en gedateerde bouwwerken. Begin vijftiger jaren heb ik als pasgetrouwd jongmens tegen de Pasen in deze Willemskerk wel eens een concert bijgewoond van de Mattheus Passion ..... op gramofoonplaten en dat was een hele belevenis. Het gebouw is behalve kerk ook "hoofdkantoor" (beetje oneerbiedig) voor de andere Protestantse kerken van Jakarta.
Zo'n kerk was de Pauluskerk op de hoek van jl. Imam Bonjol en jl. Cahi, waar mijn vrouw en ik zijn getrouwd. Wij brachten er in 1997 een bezoek en werden hartelijk ontvangen. De hele staf kwam luisteren en de "ah's" en "oh's" waren niet van de lucht. Wij wilden hun de inschrijving in het kerkregister laten zien. "Sayang, sudah pindah" naar de Moederkerk aan Medan Merdeka Timur (de Willemskerk).
De linkerfoto toont (1952) de zojuist tot "suami" gepromoveerde "bujang" Giel met zijn istri BC (Barang Cantik). De rechterfoto, (1997) op dezelfde traptreden, toont "kakè" Pak Giel met "istrinya" (nog steeds "BC").
Nog even terugkomend op de kerkorganisatie: Er was in 1621 al een Bataviaase Gereformeerde kerkenraad die verantwoordelijk was voor zowel de Nederlandse als Maleistalige en Portugeestalige gemeenten.
0 reacties:
Een reactie plaatsen