Passagekantoor Rotterdamsche Lloyd

Eind dertiger jaren van de vorige eeuw. De "Baloeran" van de Rotterdamsche Lloyd kiest zee op weg naar Indië. Het was de tijd dat vliegen nog voor weinigen was weggelegd. Men reisde per schip. Een viertal weken varen. Langs Frankrijk, Portugal, bij kaap St. Vincent afbuigen naar het Oosten, Gibraltar, Suezkanaal en na de golf van Aden de Indische oceaan op. Men zag de werel geleidelijk veranderen, onderging vreemde klimatologische invloeden en raakte per dag al wat meer voorbereid op een totaal andere wereld bij het eind van de reis. Daar was dan op een dag de haven van bestemming. Waarschijnlijk zijn er niet veel mensen meer die zich dit beeld kunnen herinneren.. Het is het havenetablissment in

1939 van de Lloyd te Tandjong Priok. De reis is voorbij, men moet debarkeren, bagage verzamelen, afhalers ontmoeten en beginnen aan het leven waarvoor men is gekomen. Voor

vertrekkenden was het doorgaans het laatste wat men van Indië zag; voor korte tijd vanwege Europees verlof of voor altijd. Vertrekkende passagiers gooiden dan vanaf het schip serpentines naar uitwuifers op de wal. Die scheurden dan als het schip van de wal los kwam en symboliseerden het moment van afscheid. Deze zeereizen werden geboekt bij het passagekantoor van de rederijen. Die reserveerden een hut voor je en gaven ten bewijze daarvan een passagebiljet uit. Zulke passagekantoren hadden de rederijen in veel plaatsen over de hele wereld en natuurlijk ook in Batavia; na Rotterdam zelf eigenlijk het meest belangrijke. Op de derde foto staat het bedoelde kantoor aan de Medan Merdeka Barat nr. 3. Inderdaad "staat", want het is er nog steeds, althans toen deze foto in 1997 werd gemaakt.

In dit gebouw hadden de Lloyd en concurrent Stoomvaart Maatschappij Nederland elk hun passageafdeling gevestigd. Mijn vader werkte bij de Lloyd in dit kantoor en daar bewaar ik herinneringen aan. Hoe deze? Let op! Toen ik tien jaar werd vonden mijn ouders dat ik te oud werd voor lijfstraf. Daar was ik best blij mee, want ondergetekende brandal mocht menige mep met de rottan in ontvangst nemen. Maar, ik kwam van de regen in de drup. In plaats van slaag krijgen moest ik cijfersommen maken. Mijn vader nam die dan mee naar kantoor en liet de kassier mijn werk narekenen op zijn telraam. Sommen met foute uitkomst moest ik overmaken en geloof mij mensen, ik heb mij drie jaren lang suf gerekend want mijn leven was rijk aan stoutigheden en verbodsovertredingen. Toen brak de oorlog uit in de Pacific en hadden we wel wat anders om ons om te bekommeren. Maarrrr ... ik heb toen wel prima leren cijferen en daar heb ik mijn verdere leven nog steeds plezier van.

Pak Giel